Bosna-Hersek’in başkenti.
Saraybosna (Boşnakça ve Hırvatça: Sarajevo, Sırpça: Сарајево), Bosna-Hersek’in başkenti ve 2007 yılı sayımlarına göre 619.030 kişilik nüfusuyla en büyük kentidir. Saraybosna, ayrıca Bosna-Hersek Federasyonu’nun ve fiilî başkenti Banyaluka olan Sırp Cumhuriyeti’nin de hukukî başkentidir. Saraybosna Kantonu’nun da merkezidir. Saraybosna, Bosna bölgesinin Dinar Alpleri’yle çevrili Saraybosna Vadisi içerisinde Miljacka Nehri’nin çevresinde kurulmuştur. Şehir, barındırdığı dinî çeşitliliğiyle bilinir. Müslümanlık, Katoliklik, Ortodoksluk ve Musevîlik, burada yüzyıllar boyunca barış içinde bir arada var olagelmişlerdir. İşte bu yüzden Saraybosna, Avrupa’nın Kudüs’ü olarak kabul edilir. Saraybosna Balkanlar’daki kültürel şehirlerin en önemlilerinden biri olarak kabul görür.
Bu bölgedeki ilk yerleşim kalıntıları tarih öncesi döneme kadar uzanmasına rağmen modern şehrin ortaya çıkışı 15. yüzyılda Osmanlıların bu bölgedeki hakimiyetiyle birlikte başlar. Osmanlıların 1463’te bölgeyi ele geçirmesiyle şehirde büyük bayındırlık faaliyetleri başlar ve bunun sonucunda Saraybosna, Türklerin Avrupa’da kurduğu en büyük kent olur ve bu durum bugün de geçerlidir.[6] Saraybosna, tarihi boyunca uluslararası önemi olan birçok olay yaşamıştır: 1914 yılında I. Dünya Savaşı’nın başlamasına neden olarak gösterilen Arşidük Franz Ferdinand’ın Gavrilo Princip tarafından suikastı bu kentte gerçekleşti. Bundan 70 yıl sonra 1984 Kış Olimpiyat oyunları bu kentte yapıldı. Şehir, Bosna Savaşı sırasında dünya modern savaş tarihindeki en uzun kuşatmaya mâruz kalmıştır. Bugün şehir, Bosna-Hersek’in en büyük kültürel ve ekonomik merkezi olarak savaş sonrasında kendini yenilemeye ve toparlamaya çalışmaktadır.
Bugün sizinle doğanın tam kalbine, Saraybosna'nın en yeşil köşesine gidiyoruz. Hazırsanız, şehrin gürültüsünden ve stresinden tamamen uzaklaşıyoruz. Çünkü rotamızı cennetten bir köşe olan Vrelo Bosne'ye (Bosna Nehri'nin Kaynağı) çeviriyoruz. Üstelik burası, ruhunuzu eşsiz bir şekilde dinlendirecek muazzam bir doğa harikasıdır.
Bugün sizinle Saraybosna'nın tam kalbinden süzülen bir güzelliği konuşacağız. Hazırsanız, şehri nazlı nazlı ortadan ikiye bölen meşhur Milyacka Nehri'nin kıyılarına gidiyoruz. Çünkü burası sadece bir su yolu kesinlikle değildir. Aksine, şehrin derin bir nefes aldığı huzur dolu bir yaşam merkezidir.
Bugün rotamızı Saraybosna'ya gelen her turistin mutlaka ziyaret ettiği o büyüleyici merkeze çeviriyoruz. Hazırsanız, şehrin kalbi olan tarihi Başçarşı'yı karış karış gezmeye başlıyoruz. Çünkü burası sadece bir pazar yeri değil, aynı zamanda yaşayan devasa bir müzedir.
Bugün sizinle Saraybosna'nın en özel ve en duygusal anlarından birine şahitlik edeceğiz. Hazırsanız, on bir ayın sultanı Ramazan'ı karşıladığımız o eşsiz geleneği anlatıyorum. Saraybosna'da Ramazan coşkusu, kelimelere sığmayacak kadar büyüleyicidir.
Bugün sizi Saraybosna’da yürürken bir anda 16. yüzyıla ışınlanabileceğiniz, serin, loş ve bir o kadar da büyüleyici bir yere götüreceğim. Hani filmlerde kahramanımız eski bir kapıdan girer ve içeride bambaşka bir dünya ile karşılaşır ya? İşte tam orası: Gazi Hüsrev Bey Bezistanı!
Saraybosna denince akla hemen Başçarşı’nın cıvıl cıvıl sokakları gelir ama şehrin asıl ritmini tutan yer Miljacka Nehri kıyısıdır. Burası sadece suyun aktığı bir yer değil; tarihin, aşkların ve huzurun aktığı bir koridor.
Bugün sizi Saraybosna’nın hem en hüzünlü hem de en gururlu binasının önüne, Miljacka Nehri’nin tam kıyısına götürüyorum. Hani o her fotoğrafta gördüğünüz, dışı adeta bir pastayı andıran turuncu-sarı çizgili, görkemli yapı var ya; işte orası: Vijećnica (Saraybosna Belediye Binası).
Bugün konumuz ciddi. Öyle böyle değil; uğruna kıtalar aşılır, diyetler bozulur, hatta "Ben hamur işi yemiyorum" diyenlere tövbe ettirilir. Hazırsanız, damak çatlatma garantili bir yolculuğa çıkıyoruz: Gerçek Boşnak Böreği!
Saraybosna kültürlerin buluşma noktası Bosna-Hersek'in başkentidir. Ama bugün sizi bu çok kültürlü mozaiğin tam orta yerinde, anlamı derin, alevi hiç sönmeyen bir noktaya götüreceğim: Sönmeyen Ateş (Vječna Vatra) Anıtı.
